harshilsays

જે ન કશામાં જડે એ નકશામાં જડે. જગતનો નકશો ખોલીને જોતા એમાં મધ્ય-પૂર્વમાં કુહાડીના ફરસા જેવો આકાર જોવા મળશે. એવો આકાર ધરાવતો એ દેશ એટલે ઈરાન. કુહાડીમાંથી હાથો (હેન્ડલ) કાઢી નાખો તો જે એનું લોખંડનું પાનું વધે એને સંસ્કૃતમાં પરશુ અને એના પરથી ગુજરાતીમાં ફરસી કહેવાય. આ ‘નકશો’ શબ્દ પણ ઈરાની/ફારસી જ છે. ઇરાનનું બીજું નામ ‘પર્શિયા’ છે જે એમની મૂળ ફારસી ભાષામાં ફારસા હતું પણ લેટિન ભાષાના વિદ્વાનોએ એને પર્શિયા કહ્યું. આમ, એ પ્રદેશના ફરસી જેવા આકારને લીધે એને ફારસ તેમજ પર્શિયા જેવા નામ અપાયા અને એની ભાષાને ફારસી કહેવાઈ. આ પરથી ત્યાંના લોકોને ફારસી/પારસી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.  ખેર, આ તો થયો ઈરાનનો અડછતો પરિચય. પરંતુ આજે વાત આ બધી નથી કરવાની. વાત છે ઈરાનને અડીને આવેલી હોર્મુઝ ખાડીમાંથી પસાર થતા જહાજોની. કે જ્યાંથી દુનિયાનું 34% (રોજનું આશરે 20 મિલિયન બેરલ એટલે કે 2 કરોડ બેરલ) જેટલું કાચું તેલ પસાર થાય છે. જેના માટે ખૂબ મોટા ગંજાવર કદના તેલવાહક જહાજોનો ઉપયોગ થાય છે.  એક સમસ્યાનો નીવેડો લાવવા જતાં બીજી વધુ જટિલ સમસ્યા ખડી થાય એવું સૌથી વધુ પર્યાવરણના ક્ષેત્રે વારંવાર બને છે. જેમ કે વૃક્ષોન...

કચ..કચ..કચ.. કેટલી ગરમી છે. એપ્રિલ મહિનામાં આટલી ગરમી છે તો મે મહિનામાં કેટલી હશે? જેઠાલાલનો આ ડાયલોગ આટલી ગરમીમાં માથા પરથી સરકતા પરસેવાના ટીપાની સાથે ચહેરા પર સ્મિત લાવી દે છે. પણ આ યાદ આવવાનું કારણ એ કે અત્યારે લગભગ તમામ સમાચાર માધ્યમોના મથાળાં નીચે મુજબનાં લખાણોથી ભરચક્ક હોય છે. ‘ગરમીએ માર્ચમાં 122 વર્ષનો રેકોર્ડ તોડ્યો: હિટવેવની આગાહી', 'માર્ચમાં તાપમાન સરેરાશ કરતાં ઘણું વધારે રહ્યું, વરસાદ પણ 71 ટકા ઓછો પડ્યો', 'ગ્લોબલ વોર્મિંગ ઇફેક્ટ: લાલચોળ ગરમી પડશે, માનવજાત બફાશે', 'જળસ્તર વધતાં ગુજરાતમાં 539 કિમીમાં દરિયાના પાણી ઘુસ્યા', 'બેકાબૂ બની રહેલા તાપમાનના કારણે દેશને તેમજ સમગ્ર વિશ્વને માઠા પરિણામો ભોગવવા પડશે', 'વરસાદના આહલાદક મોસમના સ્થાને ભીષણ ગરમીનો માર' વગેરે વગેરે જેવી ગંભીર ઉપાધિઓનું પોટલું લઈને દૈનિક સમાચારપત્રોમાં પ્રગટ થતી હેડલાઈનો સમગ્ર માનવજાત માટે હવે આમ માત્ર બની ગઈ છે. એક રિપોર્ટ પ્રમાણે 1970 થી 2000 ના સમયગાળા દરમિયાન દર વર્ષે 90 થી 100 જેટલી જ દુર્ઘટનાઓ બનતી. 1990ના દાયકામાં આ બધી દુર્ઘટનાઓના કારણે વર્ષે 7000 કરોડ ડોલરનું ...